Στόχος
της συγκεκριμένης δράσης ήταν η
επιλογή ολοκληρωμένων συστημάτων
διαχείρισης των ελαιουργικών
αποβλήτων και η κατασκευή
πιλοτικών μονάδων σε ελαιουργεία
της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου.
Σήμερα, οδεύοντας προς τη λήξη του
προγράμματος, έχουν ήδη
ολοκληρωθεί ή ολοκληρώνονται
τρία έργα σε ισάριθμα ελαιουργεία
της Περιφέρειας που θα τεθούν σε
λειτουργία με την έναρξη της
ερχόμενης ελαιοκομικής περιόδου.
Από την λειτουργία των πιλοτικών
μονάδων θα αντλούνται οι
απαραίτητες πληροφορίες για τον
καθορισμό κανονισμών από τους
τοπικούς δημόσιους φορείς (Νομαρχίες)
για την διάθεση των απόβλητων, και
που θα αφορούν πλέον όλα τα
ελαιουργεία του Νομού.
Τα
σημαντικότερα στάδια από τα οποία
πέρασε η Δράση προκειμένου να
φθάσει στη σημερινή κατάσταση
συνοψίζονται στη συνέχεια. Αρχικά,
απογράφηκαν όλες οι ελαιουργικές
επιχειρήσεις της Περιφέρειας και
δημιουργήθηκε βάση δεδομένων με
τα τεχνικά και περιβαλλοντικά
χαρακτηριστικά τους. Με τη
βοήθεια των συγκεκριμένων
δεδομένων εκτιμήθηκε η
επικινδυνότητα των υφιστάμενων
ελαιουργείων της Περιφέρειας.
Παράλληλα, αναπτύχθηκε βάση
βιβλιογραφικών αναφορών με άρθρα,
βιβλία και πατέντες που
σχετίζονται με τη διαχείριση των
ελαιουργικών αποβλήτων και
εκδόθηκε βιβλιογραφική
ανασκόπηση με τίτλο «Olive Mill Waste Management: Literature
Review
and
Patent
Survey»
των Μ. Νιαουνάκη και Κ.Π. Χαλβαδάκη.
![](images/piloti2.gif)
Στα
πλαίσια ενημέρωσης των
ελαιουργικών επιχειρήσεων, με
στόχο την εκδήλωση ενδιαφέροντος
για τη συμμετοχή τους στις
πιλοτικές δράσεις,
πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις
εργασίας στα Επιμελητήρια των
Νομών Λέσβου, Χίου και Σάμου.
Μετά
από προσωπικές συνεντεύξεις με
ελαιουργούς και σειρά επιτόπιων
μετρήσεων υποψήφιων οικοπέδων,
εκπονήθηκαν 9 προμελέτες
εφαρμογής καινοτόμων συστημάτων
διαχείρισης αποβλήτων. Συγκεκριμένα,
προμελέτες εκπονήθηκαν για τα
ελαιουργεία Α/Σ Ανεμώτιας (Ανεμώτια
Λέσβου), Α/Σ Κλειού (Κλειού, Λέσβου),
Α/Σ Πλαγιάς (Πλαγιά, Λέσβου),
Γιαννάκας (Αφάλωνας Λέσβου),
Καντάρης (Βασιλικά, Λέσβου),
Κατζανός, (Κάτω Τρίτος, Λέσβου),
Κοκκινοφόρος (Μόρια, Λέσβου),
Ξενάκης (Χίος). Μετά από αίτημα των
ελαιουργών της Χίου, εκπονήθηκε
επίσης προμελέτη για ένα
συγκεντρωτικό σύστημα που θα
διαχειριζόταν το σύνολο των
ελαιουργικών αποβλήτων του
νησιού. Οικονομικοί
ή τεχνικοί λόγοι δεν επέτρεψαν
την κατασκευή καινοτόμων
συστημάτων στο σύνολο των
εξεταζόμενων περιπτώσεων. Οι
επιχειρήσεις που προχώρησαν
τελικά στην υπογραφή Σύμβασης
Επιχορήγησης Έργου Καινοτομίας
και οι προϋπολογισμοί των έργων
παρουσιάζονται παρακάτω:
Ø
«Κατασκευή
και λειτουργία συστήματος
διαχείρισης υγρών αποβλήτων
ελαιουργείου Θ. Γιαννάκα,
Αφάλωνας Λέσβου». Συνολικός
προϋπολογισμός έργου = 75.562,00 €.
Ø
«Κατασκευή
και λειτουργία συστήματος
διαχείρισης υγρών αποβλήτων
ελαιουργείου Π. Καντάρης & Σια.
ΟΕ, Βασιλικά Λέσβου». Συνολικός
προϋπολογισμός έργου = 138.300,00 €.
Ø
«Κατασκευή
και λειτουργία συστήματος
διαχείρισης υγρών αποβλήτων
ελαιουργείου Α.Σ. Ανεμώτιας,
Ανεμώτια Λέσβου». Συνολικός
προϋπολογισμός έργου = 126.000,00 €.
Το
σύστημα διαχείρισης ελαιουργικών
αποβλήτων που εφαρμόστηκε στα
παραπάνω ελαιουργεία προέκυψε
μετά από ενδελεχή μελέτη της
βιβλιογραφίας και
βελτιστοποιήθηκε με την
πραγματοποίηση εργαστηριακών
πειραμάτων, συνδυάζοντας την
απλότητα λειτουργίας με την
οικονομική βιωσιμότητα και την
κοινωνική αποδοχή. Αποτελείται
από μία δεξαμενή διαχωρισμού
φάσεων, όπου τα απόβλητα
παραμένουν για διάστημα πέντε
ημερών και διαχωρίζονται
σε τρία κλάσματα (ελαφρύ,
μεσαίο, βαρύ).
![](images/piloti6.gif)
Δεξαμενή
Διαχωρισμού Φάσεων (φάση
κατασκευής, Βασιλικά Λέσβου)
Το
ελαφρύ κλάσμα (ελαιώδες)
επιστρέφει στο ελαιουργείο για
την παραγωγή λαδιού χαμηλής
ποιότητας, το μεσαίο κλάσμα
διατίθεται υπεδάφεια ή
επιφανειακά, ενώ το βαρύ κλάσμα
διατίθεται σε αναερόβιους
λάκκους.
Λίμνη
εξάτμισης – κατείσδυσης (φάση
κατασκευής, Βασιλικά Λέσβου)
Πεδίο
υπεδάφειας διάθεσης (φάση
κατασκευής, Ανεμώτια Λέσβου)
Το
συγκεκριμένο σύστημα διαχείρισης
έλαβε την έγκριση της Διεύθυνσης
Περιβάλλοντος της Νομαρχίας
Λέσβου, ανοίγοντας ουσιαστικά το
δρόμο για τη χορήγηση αδειών στα
ελαιουργεία που θα το εφαρμόσουν.
Αξίζει
να σημειωθεί ότι η συγκεκριμένη
Δράση του ΝΑΙΑS
και η πρόοδος των έργων των
πιλοτικών συστημάτων διαχείρισης
έχει ήδη γίνει γνωστή έξω από τα
ελληνικά σύνορα μέσω της
ιστοσελίδας της δράσης. Ενδιαφέρον
για την επίσκεψη των έργων έχει
εκδηλωθεί από
φορείς άλλων ελαιοπαραγωγικών
κρατών (Μαρόκο, Τυνήσία). Τα συμπεράσματα της Δράσης
παρουσιάστηκαν στο πρόσφατο
Πανελλήνιο Συνέδριο «Διαχείριση
Απόβλητων Ελαιοτριβείων» του
Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου,
ενώ πρόκειται να σταλούν για
δημοσίευση σε ξενόγλωσσα
επιστημονικά περιοδικά.
|